Nieuwe EU-verordening inzake geoblocking: wat betekent dit voor de Belgische webshops?

Vandaag treedt in de Europese Unie de verordening inzake ongerechtvaardigde geoblocking in werking maar wat betekent deze verordening voor de Belgische webshops? BeCommerce, de Belgische vereniging van webshops, maakte een overzicht van de belangrijkste implicaties. “De verordening inzake geoblocking voorkomt dat online handelaars aan een consument uit een andere EU-lidstaat de toegang ontzeggen tot hun webshop”, verduidelijkt verduidelijkt Sofie Geeroms, Managing Director van BeCommerce. “Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat een gezin uit België dat een vakantiehuis wenst te huren in Spanje moet dit op dezelfde voorwaarden kunnen doen als een Spaans gezin. Opvallend: dat betekent echter niet dat online handelaars de prijzen van hun goederen moeten harmoniseren in hun verschillende webshops. Het is dus goed mogelijk dat één bepaalde product in elke lidstaat aan verschillende prijzen verkocht wordt.”

Wat is geoblocking?
Geoblocking is de praktijk waarbij bedrijven:

  • de toegang tot een website in lidstaat A weigeren aan een consument afkomstig uit lidstaat B;
  • de consument omleiden naar een andere versie van hun website, met name de lokale website zonder dat hij/zij hiervoor zijn voorafgaande toestemming heeft gegeven;
  • de toegang tot een website van lidstaat A toestaan aan een consument afkomstig uit lidstaat B, maar deze consument niet in staat stellen om zijn aankoop te voltooien of te betalen met een debet- of kredietkaart naar keuze en deze beperken tot de herkomst vanuit een bepaald land, bijvoorbeeld lidstaat A.

Ratio van de nieuwe EU-verordening?
De verordening heeft dus als doel het beëindigen van ongerechtvaardigde discriminatie van een consument op basis van zijn/haar nationaliteit, woon- of verblijfplaats. Tegelijkertijd beoogt de verordening tot de creatie van meer opportuniteiten inzake cross-border aankopen ten voordele van zowel de consumenten als de ondernemingen binnen de Europese Unie.

De verordening inzake geoblocking voorkomt dat online handelaars aan een consument uit een andere EU-lidstaat de toegang ontzeggen tot hun webshop. Het verhindert eveneens dat online handelaars de consument omleiden naar de lokale website zonder zijn/haar voorafgaande toestemming. Indien een consument zijn/haar toestemming voor het omleiden naar een andere website reeds heeft gegeven, is het niet nodig dat de toestemming opnieuw wordt verkregen wanneer hij/zij de website op een ander moment wenst te bezoeken. De website die de consument initieel wenste te bezoeken, moet niettemin gemakkelijk bereikbaar blijven. De consument kan daarnaast de toestemming om te worden omgeleid op elk moment opnieuw intrekken.

Online handelaars behouden de vrijheid om eender welke betaalmethode aan te bieden in elke EU-lidstaat. De verordening introduceert evenwel specifieke non-discriminatieregels binnen de reeks van betaalmethoden die de handelaar aanvaardt. Het betreft situaties waar een verschillende behandeling het resultaat is van de nationaliteit van de consument, zijn/haar woon- of verblijfplaats, de locatie van de betaalrekening, de plaats van vestiging van de betalingsdienstaanbieder of de plaats van uitgifte van het betaalinstrument. Een verschillende behandeling is verboden wanneer onderstaande voorwaarden vervuld worden:

  • Betalingen worden uitgevoerd door middel van elektronische transacties via overschrijving, automatische incasso of een betaalkaart binnen hetzelfde merk en categorie;
  • De voorwaarden inzake authenticiteit werden vervuld;
  • De betalingen gebeuren in een munteenheid die de handelaar aanvaardt.

Toepassingsgebied van de verordening: wat met diensten?
Wanneer een consument een elektronisch geleverde dienst (bv. clouddiensten, webhosting) wenst te kopen dat wordt aangeboden aan consumenten in een andere lidstaat, moet hij dit op dezelfde wijze kunnen doen als de lokale consumenten.

Consumenten uit een bepaalde lidstaat die een dienst willen kopen op de fysieke locatie van de handelaar in een andere lidstaat, moeten die diensten zonder discriminatie kunnen kopen. Een gezin uit België dat een vakantiehuis wenst te huren in Spanje moet dit op dezelfde voorwaarden kunnen doen als een Spaans gezin.

De levering van (niet-audiovisuele) auteursrechtelijk beschermde inhoudelijke diensten (zoals e-boeken, online muziek, software en videospelletjes) valt niet onder het verbod van de verordening om verschillende algemene toegangsvoorwaarden toe te passen om redenen die verband houden met de locatie van de consument. Deze diensten blijven wel onderworpen aan het verbod van de verordening om de toegang tot online-interfaces te blokkeren of te beperken op basis van de locatie van de consument.

Diensten op het gebied van transport, financiële retaildiensten en audiovisuele diensten (streaming of het downloaden van films) vallen niet onder het toepassingsgebied van de verordening.

Enkele misverstanden: wat zegt de EU-verordening niet?
Het bovenstaande impliceert evenwel niet dat online handelaars de prijzen van goederen moeten harmoniseren in hun verschillende webshops. De handelaar kan dus in de verschillende lidstaten zijn producten aanbieden aan verschillende prijzen.

Het verbod op ongerechtvaardigde geoblocking betekent evenmin dat een webshop verplicht is om de goederen ook cross-border te leveren. De verordening erkent dat er legitieme redenen zijn waardoor een online handelaar ervoor kiest om goederen enkel nationaal of in bepaalde landen te leveren. Wanneer een webshop niet levert in een andere lidstaat moet de consument die een product van deze webshop wenst te kopen, zelf voorzien in de levering of moet hij het product zelf ophalen in het land waar de webshop zijn activiteiten uitoefent.

De online handelaar moet daarnaast niet alle nationale debetkaarten aanvaarden van andere EU-lidstaten. De verordening bepaalt enkel dat er geen discriminatie mag zijn op grond van de lidstaat in dewelke de krediet- of debetkaart wordt uitgegeven maar alleen binnen een specifiek merk en categorie.